Thực hiện Thông tư 17/2015/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, bắt đầu từ năm học 2016- 2017, Khoa Tiếng Việt đã tiến hành từng bước lập kế hoạch và xây dựng lộ trình, phương pháp dạy học tiếng Việt theo chuẩn Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài. Trên cơ sở ứng dụng các tiêu chuẩn của thông tư ở từng bậc của các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt, Khoa đã tổ chức xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu dạy học, đổi mới phương pháp dạy học tiếng Việt. Qua gần 1 năm thực hiện Thông tư 17/2015/TT-BGDĐT của Bộ GD và ĐT, công tác giảng dạy và học tập tiếng Việt cho Lưu học sinh Lào đã đạt những kết quả bước đầu. Tuy nhiên vấn đề chất lượng đào tạo tiếng Việt cho học sinh Lào không chỉ là vấn đề trọng tâm mà còn mang tính lâu dài, thể hiện yêu cầu ngày càng cao của quá trình dạy và học trong bối cảnh hiện nay. Trong phạm vi bài viết này tôi sẽ đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng đào tạo Tiếng Việt cho Lưu học sinh Lào đạt chuẩn khung năng lực Tiếng Việt dùng cho người nước ngoài, ở trường Đại học Hà Tĩnh.
1. Giải pháp về chuẩn đầu vào
Chuẩn đầu vào là yếu tố mang tính quyết định đối với chất lượng, kết quả học tập của học sinh. Vì vậy nhà trường cần thảo luận, với Sở Ngoại vụ, sở Giáo dục và Thể thao Lào và các đơn vị liên quan để thống nhất một số tiêu chuẩn về trình độ của Lưu học sinh Lào trước khi các em sang Việt Nam học tập. Cụ thể là các em phải đạt kết quả tốt nghiệp bậc phổ thông trung học loại trung bình trở lên. Trình độ Tiếng Việt phải đạt cấp độ A1 theo khung tham chiếu tiêu chuẩn Châu Âu để học sinh có đủ khả năng học một năm tiếng Việt tại trường.
2. Về thời gian học tập
Lưu học sinh Lào khi sang Việt Nam sẽ có 10 tháng học tiếng Việt do giảng viên của Khoa Tiếng Việt trực tiếp giảng dạy. Nhưng một năm học tiếng Việt theo tôi là chưa đủ để các em có thể sử dụng thành thạo các thuật ngữ chuyên ngành nên phần lớn các em còn gặp hạn chế khi tiếp cận chương trình học tập ở bậc đại học. Có thể thấy rõ kết quả đạt tốt nghiệp tiếng Việt hàng năm tương đối cao tuy nhiên khi vào học các chuyên ngành thì các em lại gặp khó khăn trong việc lĩnh hội kiến thức và kĩ năng chuyên nghành. Phần lớn học sinh một mặt do kiến thức về tiếng Việt cũng như các bộ môn khoa học và xã hội còn yếu nên thiếu tự tin, mặt khác do tính trì trệ , thiếu năng động dẫn đến việc chưa phát huy được tinh thần tự học , tự nghiên cứu – một yêu cầu và phương pháp học rất quan trọng đối với sinh viên đại học. Để khắc phục tình trạng này, theo tôi nhà trường và khoa cần tăng cường và phân bố lại thời gian học tiếng Việt, nhất là thời lượng học tiếng Việt chuyên nghành cho học sinh Lào. Song song với việc học tiếng Việt, nhà trường nên tổ chức các lớp học bổ túc kiến thức các môn văn hóa để bù lấp những lỗ hổng kiến thức do chênh lệch về khoảng cách giữa 2 chương trình phổ thông của hai nước.
3. Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học
Cơ sở vật chất và trang thiết bị là một yếu tố quan trọng trong quá trình dạy học. Để nâng cao chất lượng đào tạo tiếng việt cho học sinh Lào theo chuẩn năng lực đào tạo Tiếng Việt cho người nước ngoài thì lớp học cần có mạng Internet, các thiết bị nghe nhìn hiện đại như loa máy, màn hình chiếu, tivi…Trong những năm qua nhà trường đã đầu tư đầy đủ trang thiết bị cho các lớp học tuy nhiên sau một thời gian sử dụng thì các thiết bị dạy học này ít nhiều đã xuống cấp, hư hỏng . Vậy nhà trường nên tiến hành thay mới hoặc sữa chữa các thiết bị này, và ở một mức cao hơn là hướng tới trang bị hệ thống dạy học tương tác tiên tiến. Với những môn học có tính đặc thù, cần sử dụng những thiết bị hiện đại nhất như môn: Nghe , Nói , Đọc tiếng Việt nhằm phục vụ tốt cho công tác giảng dạy.
4. Nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ giảng dạy
Hiện nay, đội ngũ cán bộ giảng viên Khoa tiếng Việt hầu hết đều có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, am hiểu sâu sắc tiếng Việt, năng động, sáng tạo, có thái độ tận tình trong công tác giảng dạy . Nhiều cán bộ biết tiếng Lào và có thể sử dụng để giao tiếp và giảng dạy với Lưu học sinh Lào bằng chính ngôn ngữ đó. Trong những năm qua trường đã tổ chưc các khóa học ngắn hạn dạy tiếng Lào cho đội ngũ cán bộ giảng viên, điều này đã giúp cán bộ quản lý và giảng viên thuận lợi hơn trong việc thực hiện giao tiếp thông thường với Lưu học sinh Lào khi thực hiện nhiệm vụ. Để có thể đáp ứng yêu cầu ngày một cao của công việc giảng dạy tiếng Việt cho người nước ngoài, thì các cán bộ giảng viên cần chú trọng tự học, tự bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ nhất là nâng cao khả năng sử dụng tiếng Lào như là một ngoại ngữ bổ trợ cho quá trình giảng dạy tiếng Việt .
5. Đổi mới giáo trình, phương pháp giảng dạy
Với kinh nghiệm đào tạo tiếng Việt nhiều năm qua, Khoa Tiếng Việt đã xây dựng được một hệ thống bài giảng phong phú, thiết thực và hiệu quả. Từ sau thông tư 17/2015/TT-BGDĐT của Bộ GD và ĐT, Khoa đã tiến hành chỉnh lý các tập bài giảng và hiện nay bộ bài giảng đã đưa vào sử dụng và đạt chất lượng tốt. Bên canh đó phương pháp giảng dạy cũng được đổi mới theo hướng chú trọng phát triển các kĩ năng, phát huy tính tích cực, chủ động của người học. Trong thời gian tới BCN Khoa cần chỉ đạo các giảng viên tiếp tục bổ sung và hoàn thiện chương trình, giáo trình theo hướng giao tiếp và tương tác tích cực để phát triển các kĩ năng tiếng Việt, tăng cường các hoạt động nghe- nói tiếng Việt ở trên lớp, tổ chức thường xuyên các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ tiếng Việt để học sinh có nhiều trải nghiệm hơn trong học tập.
Tóm lại, hợp tác đào tạo giữa trường Đại học Hà Tĩnh và Lưu học sinh Lào trong thời gian qua đã tiến những bước rất vững chắc, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho nước bạn Lào. Tuy nhiên vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo Tiếng Việt cho Lưu học sinh Lào đạt chuẩn khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài đang là vấn đề quan tâm chung của các cấp lãnh đạo cũng như toàn thể CBGV, HSSV trong nhà trường. Hy vọng với sự nỗ lực và quyết tâm cao của lãnh đạo nhà trường, của các đơn vị và mỗi cán bộ giảng viên, chất lượng đào tạo tiếng Việt cho Lưu học sinh Lào ngày càng phát triển và hiệu quả.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, ‘Thông tư 17/2015/TT-BGDDT Khung năng lực Tiếng Việt của người nước ngoài”, Nguồn Internet
2. GS.TS. Phan Công Nghĩa(2011), Nâng cao chất lượng đào tạo Lưu học sinh Lào và hiệu quả hợp tác đào tạo Việt –Lào, Kỷ yếu hội thảo quốc tế “ Phát triển kinh tế xã hội Việt Nam và Lào giai đoạn 2011-2020”
Lào là xứ sở của lễ hội. Bởi theo quan niệm của những người sống ở đất nước coi Đạo Phật là Quốc đạo như Lào nếu ai chưa đến lễ hội thì chưa thể gặp may mắn, giàu sang trong năm. Có lẽ vậy mà ở Lào lễ hội được gọi là “Bun” (có nghĩa là phước).Trong đó lễ hội đua thuyền được gọi là lễ Okphansa (lễ mãn chay) diễn ra vào tháng 10 dương lịch hằng năm là một trong những lễ hội mang đậm nét văn hóa truyền thống của Lào.
Theo quan diểm của người Lào sau ba tháng ăn chay, mọi người đã xua hết những ưu phiền để bắt đầu với những ngày mới của cuộc đời. Lễ mãn chay gồm có 3 hoạt động chính đó là: hành lễ ( trong đó có cúng thực và rước nến xung quanh chùa), thả thuyền đèn nhưng quan trọng và sôi nổi nhất là hội đua thuyền. Hội đua thuyền vừa được coi là dịp vui chơi vừa để đón nhận những điều tốt lành may mắn. Vì vậy vào những ngày này các cơ quan, công sở cũng được nghỉ làm để vui hội.
Trước ngày lễ người dân đến các ngôi chùa trong thành phố để làm lễ “Tắc bạt” (lễ khấn phật, xá tội). Đêm trước của ngày hội đua thuyền họ tập trung ở bờ sông Mê Kông để thả đèn và thuyền xuống dòng sông cầu mong hạnh phúc và những điều tốt đẹp. Lễ hội đua thuyền được xem như là một mốc khởi động cho sự vui chơi giải trí, lập gia đình, làm nhà............... của người Lào. Vì vậy nó có ý nghĩa vô cùng lớn lao đối với con người sinh ra và lớn lên trên đất nước Triệu Voi.
Năm nay hội đua thuyền diễn ra trong 2 ngày mồng 8 và mồng 9 tháng 10 nhằm tạ ơn trời đất, tạ ơn Mẹ nước đã phù hộ cho nông dân Lào một vụ mùa thuận lợi và bội thu; tạ ơn Thần rắn Naga - vật tổ, thủy thần của người Lào đã cho mưa thuận gió hòa để người dân được sống ấm no, hạnh phúc.

Hoạt động ngoại khóa là một lĩnh vực quan trọng trong quá trình giáo dục, góp phần bổ sung, mở rộng và củng cố kiến thức đã học, đồng thời hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho người học. Đối với lưu học sinh Lào đang học tập tiếng Việt tại Trường Đại học Hà Tĩnh, việc học tiếng Việt không chỉ dừng lại trong lớp học mà còn cần được mở rộng thông qua các hoạt động trải nghiệm phong phú, sinh động, gắn liền với đời sống văn hóa – xã hội Việt Nam.
Nhận thức được điều đó, Khoa tiếng Việt đã tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa nhằm giúp học sinh Lào nâng cao năng lực tiếng Việt, đồng thời tạo môi trường giao lưu, gắn bó, tăng cường tình hữu nghị Việt – Lào.
Nếu như trong giờ học chính khóa, học sinh được rèn luyện ngữ âm, từ vựng và kỹ năng ngôn ngữ thông qua bài giảng của giảng viên, thì ở các hoạt động ngoại khóa, tiếng Việt được đưa vào đời sống thực tế một cách tự nhiên và gần gũi. Các em được tham gia nhiều hình thức học tập đa dạng như:
Nhờ những hoạt động phong phú đó, nhiều em học sinh Lào đã trở nên tự tin, mạnh dạn giao tiếp bằng tiếng Việt, có thể thuyết trình, kể chuyện, tham gia các cuộc thi học thuật một cách tự nhiên, lưu loát. Quan trọng hơn, các hoạt động ngoại khóa còn giúp các em hiểu biết sâu sắc hơn về văn hóa, con người Việt Nam, từ đó hình thành tình cảm gắn bó, yêu mến tiếng Việt – ngôn ngữ mà các em đang học tập và sử dụng hàng ngày.
Thông qua các hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm, thầy và trò cùng nhau tạo nên một môi trường học tập cởi mở, thân thiện, nơi tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là cầu nối của tình bạn, tình đoàn kết Việt – Lào. Việc dạy tiếng Việt qua hoạt động ngoại khóa là hướng đi thiết thực và hiệu quả trong phát triển năng lực ngôn ngữ, giao tiếp, tư duy và cảm thụ văn hóa cho học sinh Lào. Trong thời gian tới, Khoa tiếng Việt sẽ tiếp tục mở rộng quy mô, đa dạng hóa nội dung và hình thức hoạt động, nhằm giúp mỗi giờ học tiếng Việt của học sinh Lào trở thành một trải nghiệm vui, ý nghĩa và đầy ắp kỷ niệm đẹp về đất nước và con người Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
Lào là xứ sở của lễ hội. Bởi theo quan niệm của những người sống ở đất nước coi Đạo Phật là Quốc đạo như Lào nếu ai chưa đến lễ hội thì chưa thể gặp may mắn, giàu sang trong năm. Có lẽ vậy mà ở Lào lễ hội được gọi là “Bun” (có nghĩa là phước).Trong đó lễ hội đua thuyền được gọi là lễ Okphansa (lễ mãn chay) diễn ra vào tháng 10 dương lịch hằng năm là một trong những lễ hội mang đậm nét văn hóa truyền thống của Lào.
Theo quan diểm của người Lào sau ba tháng ăn chay, mọi người đã xua hết những ưu phiền để bắt đầu với những ngày mới của cuộc đời. Lễ mãn chay gồm có 3 hoạt động chính đó là: hành lễ ( trong đó có cúng thực và rước nến xung quanh chùa), thả thuyền đèn nhưng quan trọng và sôi nổi nhất là hội đua thuyền. Hội đua thuyền vừa được coi là dịp vui chơi vừa để đón nhận những điều tốt lành may mắn. Vì vậy vào những ngày này các cơ quan, công sở cũng được nghỉ làm để vui hội.
Trước ngày lễ người dân đến các ngôi chùa trong thành phố để làm lễ “Tắc bạt” (lễ khấn phật, xá tội). Đêm trước của ngày hội đua thuyền họ tập trung ở bờ sông Mê Kông để thả đèn và thuyền xuống dòng sông cầu mong hạnh phúc và những điều tốt đẹp. Lễ hội đua thuyền được xem như là một mốc khởi động cho sự vui chơi giải trí, lập gia đình, làm nhà............... của người Lào. Vì vậy nó có ý nghĩa vô cùng lớn lao đối với con người sinh ra và lớn lên trên đất nước Triệu Voi.
Năm nay hội đua thuyền diễn ra trong 2 ngày mồng 8 và mồng 9 tháng 10 nhằm tạ ơn trời đất, tạ ơn Mẹ nước đã phù hộ cho nông dân Lào một vụ mùa thuận lợi và bội thu; tạ ơn Thần rắn Naga - vật tổ, thủy thần của người Lào đã cho mưa thuận gió hòa để người dân được sống ấm no, hạnh phúc.

Chiều ngày 10/10/2025, Trường Đại học Hà Tĩnh tổ chức lễ Tổng kết và trao chứng chỉ tiếng Việt cho lưu học sinh Lào K17, khóa học 2024 - 2025.
Chiều ngày 10/10/2025, Trường Đại học Hà Tĩnh tổ chức lễ Tổng kết khoá học tiếng Việt năm học 2024–2025 cho lưu học sinh Lào k17 trong không khí ấm áp, thắm tình hữu nghị và thật nhiều cảm xúc. Đến tham dự buổi lễ có sự hiện diện của Tiến sĩ Trần Thị Ái Đức - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hà Tĩnh cùng các đồng chí là trưởng, phó các phòng, các giảng viên khoa Tiếng Việt và 77 lưu học sinh Lào.
Tại buổi lễ, lưu học sinh Lào xuất sắc Atvongson Lamna đại diện cho các bạn K17 đã có bài phát biểu tri ân sâu sắc và kính tặng những bó hoa tươi thắm cho Ban giám hiệu nhà trường và Khoa Tiếng Việt. Trong bài phát biểu của mình, em đã bồi hồi nhớ lại những ngày tháng học tiếng Việt tuy ngắn ngủi nhưng vô cùng ý nghĩa với bao kỷ niệm đẹp đẽ không thể nào quên. Các giảng viên Khoa Tiếng Việt luôn tận tâm trong giảng dạy, luôn phối hợp với nhà trường để giúp đỡ các em học tiếng Việt một cách hiệu quả nhất. 10 tháng sinh sống và học tập tại Việt Nam, các em không chỉ được trang bị những kĩ năng ngôn ngữ tiếng Việt cần thiết mà còn được tiếp xúc, trải nghiệm với văn hóa, con người Việt Nam qua mỗi buổi học, mỗi chuyến thực tế, mỗi hoạt động ngoại khóa rất thiết thực, bổ ích. Các em luôn ghi nhớ Khoa Tiếng Việt – Trường Đại học Hà Tĩnh không chỉ là điểm đến mà còn là điểm xuất phát cho tương lai của mỗi bạn lưu học sinh Lào tự tin học tiếp bậc phổ thông trung học và các chuyên ngành ở Việt Nam.
Khoá học tiếng Việt năm học 2024–2025 đã khép lại với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Các em lưu học sinh Lào đã không ngừng nỗ lực, phấn đấu và đạt được kết quả cao trong học tập, rèn luyện: 2 em xếp loại xuất sắc, chiếm 2,6%; 12 em xếp loại giỏi, chiếm 15,6 %; 26 em xếp loại khá, chiếm 33,8% ; đậu tốt nghiệp 100%. Nhiều phần thưởng đã được trao cho các em học sinh có thành tích học tập và rèn luyện xuất sắc. Những kết quả đó tiếp tục khẳng định Trường Đại học Hà Tĩnh luôn là địa chỉ tin cậy để các em lưu học sinh Lào lựa chọn học tiếng Việt.

