foto1
Khoa Tiếng Việt
foto1
Khoa Tiếng Việt
foto1
Khoa Tiếng Việt
foto1
Khoa Tiếng Việt
foto1
Khoa Tiếng Việt

+(084)0393.885.133
khoatiengviet@htu.edu.vn
Liên hệ



                             Cứ mỗi dịp tết đến xuân về, phát huy tinh thần tương thân tương ái và đặc biệt thể hiện ý nghĩa sâu sắc của tết Nguyên Đán Việt Nam là lan toả yêu thương, sẻ chia, gắn kết, chiều ngày 28/1/2022 các GV khoa TV đã tổ chức trao quà cho các em LHS Lào mới đến học tếng Việt ở Việt Nam.

Các giáo viên đã tặng những món quà đậm hương vị của Tết cồ truyền Việt Nam như bánh chưng, giò luạ, bánh kẹo….cho các em LHS Lào K14. Đây cũng là cơ hội  để các giáo viên được sẻ chia tấm lòng, thể hiện tình đoàn kết, gắn bó, yêu thương tới các em Lưu học sinh Lào. Mong rằng, những món quà nhỏ nhưng ý nghĩa này sẽ phần nào giúp các em học sinh đón Tết Nhâm Dần với người Việt Nam ấm áp, vui vẻ hơn, nhanh hoà nhập với môi trường hoàn cảnh ở Việt Nam và là động lực giúp các em học tập ngày càng tiến bộ hơn.

                                                                                               

 

  1. Nguồn gốc của việc làm phước

Từ xa xưa có câu chuyện kể lại rằng: Ở gia đình kia rất giàu có một người con trai bố mất từ khi anh ta còn bé chỉ còn lại mẹ. Mẹ đã chọn cho con trai một cô gái phù hợp về độ tuổi và môn đăng hô đối để lấy làm vợ. Hai vợ chồng lấy nhau đã nhiều năm nhưng vẫn chưa có con, người mẹ sợ không có người nối dõi nên đã cho con trai lấy vợ hai. Ở với nhau không lâu thi người vợ bé có thai. Phía vợ cả thấy vậy thì ghen ghét và sợ con của vợ bé sẽ chiếm hết tài sản nên cố gắng tìm cách giết con của vợ bé bằng cách nói với vợ bé: “Khi nào cô có thai thì cô phải nói với tôi ngay” vợ bé nhận lời. Lần mang thai đầu vợ bé nói với vợ cảvà bị vợ cả cho thuốc phá thai vào trong đồ ăn, lần thứ hai cũng giống như vậy, đến lần thứ ba vợ bé vẫn nói nhưng sọ không an toàn nên bỏ trốn đi đến sống ở ở nhà anh em. Khi vợ cả biết tin đi theo bắt uống thuốc phá thai nhưng lần này cả hai mẹ con bị chết. Trước khi chết vợ bé nói với vợ cả là: “ Cầu mong kiếp sau cho tôi sinh ra là quỷ để có thể ăn cô và con của cô” sau khi nói xong thi vợ bé mất. Sau đó vợ cả cũng bị chồng giết chết.

Sau này vợ bé đầu thai thành con Mèo còn vợ cả đầu thai thành con Gà mái ở trong cùng một nhà. Mèo đã ăn trứng gà hai lần, lần thứ ba thì mèo ăn cả trứng gà cả gà mái. Gà mái trước khi chết lại quay ra thù oán lẫn nhau. Kiếp sau nữa vợ cả ( gà mái) đầu thai thành con Hổ, Mèo (vợ bé) đầu thai thành con Nai. Hổ lại đến ăn con của Nai hai lần lần thứ ba ăn cả mẹ. Kiếp sau nữa Nai đầu thai thành quỷ và Hổ được đầu thai thành một cô gái sống ởthành phố Savatthi, lúc cô gái lớn lên và kết hôn và sinh con. Khi cô gái sinh con Quỷ Khini liền cải trang thành một cô gái đến xem khi có dịp sẽ trộm đứa bé để ăn, lần thứ hai cũng vậy, lần thứ ba thì hai vợ chồng cô bế con chạy trốn hỏi nhà, quỷ Khini cũng chạy theo đuổi kịp. Hai vợ chồng và con liền chạy vào nương nhờ Đức Phật Thích Ca ở chùa Phasetavanmahavihan.

Trong khi Đức Phật đang thuyết giáo ở phòngthì nhìn thấy hai vợ chồng ôm con chỵ vào nương nhờ Đức Phật còn Quỷ thì đứng ở ngoài cửa. Đức Phật mới cho gọi Quỷ Khini vào và dạy bảo không nên hận thù, thù oán lẫn nhau bởi vì nếu cứ thù oán nhau thì sẽ thù oán nhau suốt kiếp này đến kiếp khác mèo thì thù hằn với chuột, rắn với chồn, quạ với chim cú…. Cứ thùa oán lẫn nhau không khi nào kết thúc. Sau khi giảng dạy xong thì Đức Phật ra lệnh cho cô vợ đón nhận quỷ Khini. Bây giờ cho đi ở đâu cũng không thoải mái, không hạnh phúc, Ở trong cối, trong cái lu, phoi, cổng nhà...đều không ở được nên mới cho  ra ở ngoài cánh đồng nên mới cùng nhau gọi tên là Thần Nông bảo vệ lúa và hoa màu một cách tốt nhất.

Còn người vợ cũng chăm sóc rất tốt,quỷ Khini là người biết khi nào mưa, năm nào mưa,  tốt hay không tốt thì quỷ Khi ni nói với cô vợ biết, cô này làm ruộng theo thời tiết nên  mùa màng bội thu mới trở nên giàu có, lúa gạo, tiền vàng nhiều đến mức người dân trong làng cũng phải nghi ngờ, mọi người mới rủ nhau đến hỏi xem sự thật là như thế nào. Sau khi nghe xong thì ai nấy đều kính trọng Quỷ Khini cùng với đó là đưa thực phẩm rất nhiều dâng lên ngày 8 lần. Về sau thành phong tục tập quán kế thừa từ xưa tới nay và đổi tên dâng Quỷ Khini thành Thần Nông.

  1. Dâng Thần Nông

Khi trồng lúa thì từ 3-9 cây là tốt nhất. Hằng năm trước khi băt tay vào làm họ sẽ lấy ngày thứ năm vào khoảng giữa tháng sáu là ngày làm lễ hạ điền thì chủ ruộng chuẩn bị đồ ăn thức uống, tiền, vàng dâng lên Thần Nông. Cầu xin Thần Nông sẽ báo mộng cho khi nào trời mưa, khi nào tốt,khi nào không tốt, xin cho trâu bò luôn mạnh khỏe vàđừng cho cua, các loại côn trùng đến ăn lúa mạ, phá hại ruộng lúa.

  1. Nghi lễ tổ chức lễ hội

Ngày 14/10 các tin chủ sẽ chuẩn bị đồ cúng dường như: bánh ngọt, trái cây, các món canh, xào, chiên… thuốc lá và đến 15/10 các tín chủ cùng nhau tổ chức “Xay bat” ( lễ dâng cơm). Khoảng 9-10h sáng nhà Sư sẽ đánh chiêng tất cả các tin chủ cùng lấy đồ mỗi thứ môt ít để dâng lên nhà sư như: bánh ngọt, thức ăn, chuối, mía, hoa quả, cơm, muối, ớt, dưa chuột… Trước khi cúng dường cho nhà sư họ sẽ viết tên để chỗ dâng cơm để cho nhà sư bốc thăm. Khi trúng tên người nào thì người đó lấy đồ của mình đi lên dâng cho nhà sư bốc thăm được tên mình rồi nhận lời chúc tới các linh hồn là anh em họ hàng những người đã mất.

Sau khi xong lễ ở chùa rồi thì bốc thăm lấy gạo để cúng lên nhà chùa. Sau đó về cúng Thần Nông ở ruộng nương nhà mình. Họ tin rằng nếu làm cho Thần Nông vừa ý thì Thần Nông sẽ giúp mình trông coi từ lúa má ở ruộng luôn tốt tươi, màu mỡ cho đến việc không cho các con vật như chim, chuột, cua đồng đến phá hoại cây lúa ở ruộng. Còn một phần nữa sẽ chia đi bố thí ở các hàng rào ở chùa, cành cây cạnh chùa để cho những người đã mất không có người thân làm lễ cho cũng được ăn.

Việc làm phước vào dịp rằm tháng Mười này đó là làm phúc để tưởng nhớ tới người thân, anh em, bà con, họ hàng và để những thế hệ mai sau bày tỏ sự quan tâm, hành động cho đúng với người thân đã mất của mình. Bởi vì khi người thân của mình mất đi họ không thể đưa tiền, vàng, của cải đi theo chỉ đưa mỗi hình hài họ đi thôi không được làm ruộng, buôn bán, làm thuê, chỉ nương tựa dựa vào chúng ta những người đang sống. Nếu chúng ta chủ quan không làm phúc gửi đi thì người thân của mình sẽ bị đói, gầy yếu. Khi nói đến việc tổ chức lễ hội rằm tháng Mười là để tưởng nhớ tới những người đã mất để cho thế hệ mai sau giữ gìn và kế thừa.

 

   

                                                 

Trước tình hình dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, với phương châm “tạm dừng đến trường, không dừng việc học”, ngành Giáo dục đã triển khai đồng bộ các giải pháp về dạy và học phù hợp với tình hình thực tế, trong đó, giải pháp dạy học qua internet, trên truyền hình đã được thực hiện trên toàn quốc và bước đầu có kết quả.

Tại Khoa tiếng Việt – trường Đại học Hà Tĩnh, với đặc thù 100% sinh viên là người nước ngoài, việc dạy học qua Internet là một nỗ lực rất lớn, bởi trước đây khoa chưa từng triển khai hình thức dạy học này. Thời điểm bắt đầu triển khai (3/2020) là lúc các sinh viên vừa về lại nước Lào để tránh dịch, khoa chưa kịp hướng dẫn cách thức học cho các em nên cả thầy và trò gặp rất nhiều khó khăn. Hơn thế, nhiều sinh viên ở Lào lại ở khu vực vùng sâu, vùng xa chưa có mạng internet, sóng điện thoại tới nơi, nên việc học của các em cũng bị gián đoạn rất nhiều

Dù vẫn còn đó những khó khăn ban đầu, nhưng đến nay, sau 5 tháng triển khai hình thức dạy học trực tuyến, theo ghi nhận cho thấy cả thầy và trò, nhà trường đều rất nỗ lực để việc dạy và học đi vào nền nếp, nghiêm túc, hiệu quả. Các thầy cô bằng nỗ lực không ngừng và tình yêu, trách nhiệm của mình với sinh viên, đang là những người động viên, truyền cảm hứng cho các em qua từng buổi học trực tuyến. Mỗi sinh viên cũng được thử thách, rèn luyện thêm về tính chủ động, đồng thời, thỏa sức khám phá những ứng dụng thiết thực của công nghệ thông tin.

Hiện tại, các em sinh viên khoa tiếng Việt đã quay trở lại trường sau 4 tháng nghỉ dịch, đã thực hiện xong cách ly theo quy định. Tuy nhiên, do dịch Covid-19 tại Việt Nam đang diễn biến trở lại ngày càng phức tạp hơn nên toàn trường và khoa vẫn đang tiếp tục thực hiện dạy học trực tuyến. Mặc dù số lượng sinh viên của khoa tham gia học trực tuyến chưa đạt đủ 100% từ đầu đến nay, nhưng với con số hơn 70% em tham gia hiện tại đã là một sự nỗ lực không ngừng và đáng được khen ngợi cho cả giảng viên và sinh viên. Giảng viên luôn chuẩn bị bài giảng chu đáo trước mỗi buổi dạy. Sinh viên nghiên cứu bài học trước mỗi buổi học. Các bài giảng chủ yếu được trình bày trên ứng dụng Powerpoint, do đó chất lượng buổi học ngày càng hiệu quả, đạt được yêu cầuđề ra của bài học.

Dạy và học trực tuyến là giải pháp tối ưu trong bối cảnh đại dịch Covid-19 phức tạp như hiện nay. Hy vọng rằng, đại dịch sẽ sớm được đẩy lùi để hoạt động giảng dạy và học tập tại khoa tiếng Việt cũng như trên toàn quốc, toàn thế giới được trở lại bình thường.

 

   Bunpimay là một trong những lễ hội lớn nhất ở Lào, thường được tổ chức vào tháng 4 hàng năm. Trong dịp này có rất nhiều phong tục của riêng mình như: té nước, buộc chỉ cổ tay, xây tháp cát, phóng sinh, làm lễ xin bố mẹ tha thứ…..

    Việc xin tha thứ được xem như là một nét văn hóa của người Lào theo đạo Phật, khi nhận thức được tội lỗi, hành động của bản thân có thể tự nguyện đi xin sự tha thứ mộ cách hợp tình hợp lý. Lý do quan trọng trong lễ xin tha thứ này cũng giống như việc giúp ta thấy được những điều không tốt hoặc những hiểm họa, thù oán nhau. Việc xin tha thứ cũng là  để tránh thành kiến, hay những suy nghĩ ko tốt về nhau vì khi ghét nhau cũng ko có lợi ích gì, người làm sai sẽ nhận thức được và chịu trách nhiệm về cuộc sống của mình thì mới có sự bình yên, hạnh phúc.

Việc làm lễ xin tha thứ từ bố mẹ là để lại công đức, phước lành cho cuộc sống có thể là được trong mọi dịp lễ hội không phải chỉ làm vào dịp Tết té nước. Đối với việc xin tha thứ từ bố mẹ là việc mà tất cả con cháu nên làm vì trong một năm qua chúng ta không biết được là chúng ta đã làm những điều gì có lỗi với bố mẹ, khiến cho bố mẹ phiền lòng, không kể là mình cố tình hay không mà đây con thể hiện được ý thức trong việc báo hiếu bố mẹ.

  • Đồ lễ cần chuẩn bị trong lễ xin tha thứ gồm có:
  • Hoa, nến, chỉ buộc cổ tay
  • Tiền ( không quy định, tùy mình)
  • Áo hoặc có thể là hoa quả, đồ ăn mà bố mẹ mình thích ăn
  • Chậu để đựng nước sạch, hoa, nước hoa
  • Khăn tay ( cbuẩn bị để lau tay và chân)
  • Mâm hoặc đĩa
  • Địa điểm để làm lễ xin tha thứ cần làm ở ngoài trời và là nơi thoáng kh
  • Các bước trong làm lễ xin tha thứ từ bố mẹ:
  • Bố và mẹ ngồi ở ghế hoặc ở sopha, lúc này người con sẽ ngồi ở sàn ( ngồi thấp hơn bố mẹ) và cúi lạy ba lần
  • Sau đó nhấc chân của bố mẹ lên và rửa trong chậu nước hoa mà ta đã chuẩn bị sẵn, trong lúc rửa chân thì ta cũng nói lời xin tha thứ từ bố mẹ về những việc ta đã làm không vừa ý khiến bố mẹ phiền lòng cả ở trong quá khứ và tương lai, những việc mà chúng ta đã làm cho bố mẹ không hài lòng cả về thể xác và tinh thần và nói lời xin bố mẹ tha thứ cho những việc mà con đã làm sai.
  • Sau khi ta rửa chân và nói lời xin lỗi bố mẹ xong ta nhấc chân của bố mẹ đặt chân lên chân của mình rồi lấy khăn ( đã chuẩn bị sẵn) lau chân bố mẹ cho khô và sạch sẽ.
  • Cuối cùng lấy mâm và áo cùng những đồ dùng mà ta đã chuẩn bị sẵn để tặng cho bố mẹ và xin bố mẹ buộc chỉ cổ tay cho mình để cầu mong những điều tốt đẹp sẽ đến với bản thân mình.

Tài liệu tham khảo

  1. https://laoedaily.com.la/49636/?fbclid=IwAR1KJm7eR6_PUQH1PHbaoh1ECelc6JFDuZvE7vtCwcHU2bQz5Fwy77A9v18
  2. ຂໍ​ມູນ​ຈາ​ກ: ທັມ​ມະ​ພ​ຮະ​ລາວ

 

 

Ẩm thực Lào mang phong cách tương tự các quốc gia láng giềng là Campuchia và Thái Lan: cay, chua và ngọt. Tuy nhiên, ẩm thực lại mang những phong cách đặc trưng rất riêng.

Người Lào ăn gạo là chính; các món ăn có đặc điểm là dùng những gia vị như gừng, me, lá chanh và nhiều loại ớt khô rất cay. Vị chính trong các món ăn hầu hết đều có rất nhiều ớt. Chỉ riêng ớt có hàng chục món: từ ớt chiên giòn, ớt muối chua, ớt sa tế, ớt hầm, ớt luộc… Món ăn tiêu biểu của người Lào là sự pha trộn giữa cay và ngọt, được trung hòa them thảo  mộc. Mắm cá (pa dek) và mắm Cheo gồm da trâu, ớt nướng, tỏi nướng, riềng nướng, đường cùng nhiều gia vị thảo mộc trộn lẫn hoặc mắm Muok gồm lòng cá trộn ớt, sả, củ hành,… hầu như nhà nào cũng có và nước mắm (nám pla) được người Lào sử dụng hết sức phổ biến.

Ẩm thực Lào có những món được xem là đặc sản như: Món Tam Maak Hung còn gọi là nộm đu đủ gồm dưa muối, đu đủ, đậu đũa, cà dĩa giã rồi trộn chung gia vị ăn rất lạ. Ngoài Tam Maak Hung còn có các món như Thót mú đẹt điêu tôm dâm cung, cá nướng,…Mỗi món đều có các nguyên liệu khác như Lạp được làm bằng thịt heo, băm nhỏ, trộn gia vị Lào, ăn với xôi hoặc cơm, trộn chung với ớt cay, cá nướng được ướp muối ngoài da, khi nướng chín, da cá không cháy nhưng phủ trắng lớp muối, thịt cá không dính vào da, mùi thơm, chấm với nước “chẻo” (đặc chế từ ớt, tỏi, hành, mắm, muối, bột ngọt và chanh). Món ăn từ côn trùng là loại thức ăn giàu đạm được tìm thấy rất nhiều trên đất nước Campuchia Thái Lan và Lào. Người Lào cũng rất thích dùng côn trùng để chế biến nhiều món ăn. Từ dế cơm, trứng kiến đến con cà cuống, nhền nhệt trong các món chiên, xào, dồi đậu phộng đến hấp cơm hay ngâm giấm đều rất ngon. Đắt nhất vẫn là con cà cuống – một loại côn trùng có ích sống nhiều ở đồng ruộng Campuchia với hương vị thơm cay. Tuy nhiên, món ăn từ côn trùng của Lào lại ít món hơn người Thái Lan và ít phổ biến hơn.

Sự đa dạng trong cách ăn uống của người Lào tạo nên nét văn hóa đặc sắc của  đất nước Triệu Voi.

 



Copyright © 2022 Copyright Khoa Tiếng Việt - Trường Đại học Hà Tĩnh Rights Reserved.